Felieton
Reklama
FELIETON


Atykuły
Małgorzata Patla
autorstwa prometej
Opublikowano:
Drukuj    Wyślij

PATLA Małgorzata

Apologeta idei Życia, Śmierci i Sztuki

   Malczewski był twórcą, który w swoim ogromnym dorobku artystycznym pozostawił dzieła o trudnej, niekiedy wręcz niemożliwej interpretacji, o treściach oscylujących pomiędzy problemami ojczyzny, życia, śmierci, a także pomiędzy romantycznymi wizjami, a metafizyką.
   Był głównym przedstawicielem symbolizmu w malarstwie polskim. Jego wczesna twórczość, do połowy lat 90 obejmowała tematy rodzajowe oraz sceny martyrologiczne (Na etapie, Wigilia na Syberii), związane z prześladowaniami po powstaniu styczniowym. Rozgłos przyniosła mu Śmierć Ellenai, ilustrująca końcowy fragment XII księgi Anhellego J. Słowackiego.
   W dojrzałej twórczości Malczewskiego, zdominowanej przez symbolizm, można wyróżnić cykle tematyczne: patriotyczny (Polonia), dotyczący twórczości artysty (Podszepty sztuki), symbolizujący przeznaczenie (Zatruta studnia), kobiety-muzy-demona (Harpia we śnie) oraz wątku przemijania i śmierci (Thanatos, Anioł śmierci).
   Wielowątkowa twórczość Jacka Malczewskiego jest świadectwem jego wielkiej fantazji, wrażliwości i wyrafinowania humanisty; świadczy też ona, że był malarzem na wskroś przesiąkniętym polskością. W wywiadzie zamieszczonym w 1925 roku w Wiadomościach Literackich powiedział: „Nie zacieśniałem nigdy polskości mojej sztuki do pewnych wąskich, z góry nakreślonych ram (...) Polska - to te pola, miedze, wierzby przydrożne, nastrój wsi o zachodzie słońca, ta chwila tak jak teraz - to wszystko jest bardziej polskie niż Wawel, to jest to, co artysta -Polak powinien się przede wszystkim starać wyrazić”.

Aby nie pozostało po mnie nic

     Mija 40 rocznica śmierci Marka Hłaski. Wystawa w Wypożyczalni Głównej Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej przypomina tę ciekawą postać polskiej literatury oraz jej twórczość. 
      Marek Hłasko początkowo pracował fizycznie jako kierowca. Od 1954 roku zaczął współpracować z tygodnikiem „Po Prostu”, w którym zamieszczane były jego felietony. Pierwsze swoje próby literackie, a były nimi opowiadania, którym nadał tytuł „Baza Sokołowska”, drukował w Sztandarze Młodych. Najgłośniejszym debiutem prozatorskim w 1956 roku, entuzjastycznie przyjętym przez krytykę i czytelników okazał się „Pierwszy krok w chmurach”. Po okresie dominacji nieudolnej powieści produkcyjnej prawdziwym objawieniem wydawała się narracyjna sprawność autora, umiejętność rzetelnej obserwacji. Kontrowersje budziły jednak „męski język”, brutalność, pesymizm i beznadziejność. Zaczęto mu zarzucać czarnowidztwo i odrzucanie socrealistycznych wzorów. 
     W 1958 roku Hłasko wyjechał do Paryża. Tutaj zaczął drukować swoje utwory - „Następny do raju” i „Cmentarze” - w Bibliotece Kultury Jerzego Giedroycia, za co władze PRL postanowiły go ukarać. Odmówiły mu przedłużenia paszportu i spowodowały prasową nagonkę na jego osobę oraz wprowadziły zakaz druku jego utworów. Hłasko nigdy już nie wrócił do Polski. Azyl polityczny otrzymał w Berlinie Zachodnim. Wiele podróżował po Europie i Ameryce. Zmarł nagle, w niewyjaśnionych okolicznościach. Stał się symbolem pokoleniowego buntu. 
     Na wystawie, poza prozą Hłaski, prezentujemy zwierzenia matki, która cały czas starała się o powrót syna, jego żony Sonji oraz przyjaciół.
Małgorzata Patla

Więcej...

Komentarze (0)
Foto